Ankara Yer İsimleri İndeksi

by Diartisan
103 views

Diartisan, Edebiyatta Ankara Yer İsimleri İndeksi projesini, Ankara’nın mekanları ile ilgilenen araştırmacılar ve ilgililer için bir rehber kaynak olarak hazırladı. Bu sayfada, Ankara’daki yer isimlerinin belirlenmiş ve taranmış edebi eserler içerisinde bahsedilip bahsedilmediklerini ve nerelerde bahislerinin geçtiğini görebilirsiniz.


Edebiyatta Ankara Yer İsimleri İndeksi, aktüel ve dinamik bir proje olarak hayata geçirildi. Öncelikle üç farklı yazarın toplam dört farklı eseri taranarak, tespit edilen yer isimleri sayfa ve/veya bölüm numaralarına göre indekslendi ve ilgililerin hizmetine sunuldu. Bu indeksi kullanmadan önce, nasıl kullanmanız ve nelere dikkat etmeniz gerektiği ile ilgili aşağıdaki açıklamaları dikkatli bir şekilde okumanızı tavsiye ederiz.

Bunlarla birlikte, Ankara’daki yer isimlerini edebi eserlerde tarayan bu projenin dinamik bir proje olduğunu, yani zaman içerisinde güncellenerek genişletileceğini, muhtemel hataların düzeltileceğini ve görsel eklemelerin yapılacağını da unutmayın. Bu değişiklik, düzenleme ve eklemelerin günlüğünü, Proje Log başlığından takip edebilirsiniz. Ayrıca eleştirileriniz ve önerilerinizle indeksi geliştirmemize yardımcı olabilirsiniz.

Ankara Yer İsimleri İndeksi Kullanım Kılavuzu

Bu indeks, taranmış farklı edebi eserlerde geçen yer isimlerini dört bölümde listeliyor. Birinci bölüm, belirli bir bina veya yapıdan ziyade, bir bölgeyi tarif edenler isimlerin listesini içeriyor. İlçeler, semtler, mahalleler ve açık mekanları genelde bu başlığın altında bulabilirsiniz. İkinci bölüm ise binalar, kent simgeleri ve/veya çevresi sınırlandırılmış park, bahçe, mesire alanı gibi yerlerin listelendiği bölüm. Üçüncü bölümde, kentin mobilitesini sağlayan damarları, yani yolları listeliyoruz. Bu bölümde bulvarlar, caddeler, sokaklar ve bu yolların kesişme yerlerinde oluşan çevresi açık meydanları görebilirsiniz. Dördüncü bölümde ise, göl, deniz, akarsu, dağ gibi doğal oluşumların ve yeryüzü şekillerinin isimleri listeleniyor.

Bazı yer isimleri birden fazla kategoriye girebilir. Örneğin Taşhan, hem tarihi bir binayı hem de bu binanın önündeki meydanı tarif eden bir isim olduğu için, hem birinci kategoriye hem de ikinci kategoriye dahil oluyor. Bu durumlarda, gerekli bilgiler önceki bölümde verilirken, sonra gelen bölümde “Bakınız: Önceki Bölüm” şeklinde bir yönlendirme yer alıyor.

Bir yerin, farklı kişiler tarafından farklı isimlerle anılması veya bu yerin zamanla işlevinin değişmesi de olası. Bir yerin birden fazla ismi telaffuz ediliyorsa, bunlar parantez içinde veriliyor. Bu yerle ilgili bir açıklama yapmak, örneğin benzer adlı bir diğer yerden ayırmak için yahut indeksteki bu madde hakkında ekstra bir bilgi vermek için ise köşeli parantez kullanılıyor. Parantez formulü şu şekilde: Yer İsmi (Alternatif İsim) [Açıklama]. Aradığınız maddeyi bu bilgiler ışığında değerlendirebilirsiniz.

Eğer belirli bir yer ismini arıyorsanız, tarayıcınızın “Sayfada Bul” özelliğini kullanarak ismi aratabilirsiniz. Belirli bir yerden ziyade, genel bir tarama yapmak istiyorsanız, kategorilere göre göz gezdirmeniz tavsiye edilir. Her maddede, yer ismi, eğer varsa parantez içinde alternatif isimler, eğer varsa köşeli parantez içinde açıklamalar ve altında belirli kodlar dahilinde hangi eserin hangi kısmında geçtiğine dair notlar bulunuyor. Eser kodlarını, bir alttaki başlıktan bulabilirsiniz. Ayrıca bazı isimlerin yanında M ve/veya W harflerini görebilirsiniz. M harfi, o yerin Google Haritalar’daki bağlantısına, W harfi ise o yerin Wikipedia’daki bağlantısına yönlendiriyor. Her yer isminde bu imkanların olmadığını aklınızda bulundurun. Ayrıca, bazı maddeler, tamamen dekoratif amaçlı, o yeri gösteren bir fotoğrafla desteklenmiş olabilir.

Bu indeks hazırlanırken, pek tabii, her eserin bir baskısı taranıyor. Her araştırmacının elindeki baskı aynı olmayacağı için burada verilen sayfa numaraları evrensel olarak işe yaramayabilir. Bu yüzden, elimizdeki baskının içindekiler bölümünü, hangi sayfaların hangi bölümün neresinde olduğunu tahmin edebilmeniz için aşağıdaki bölümde sizinle paylaştık. Böylelikle, belirli bir maddede bulduğunuz yer isminin, hangi kitapta tam olarak nerede geçtiğini öğrenemeseniz bile, araştırmanızı birkaç sayfayla sınırlandırma imkânı bulabilirsiniz.

Proje Log

  • Taranmış 4 eser ile indeksin ilk versiyonu yayımlandı: Nisan 2, 2020.

İndeks için Taranmış Eserler

(A) Sevgi Soysal – Yenişehir’de Bir Öğle Vakti. İlk defa 1973 yılında yayımlanmış bu roman, 1970’li yılların başlarını anlatıyor. İndeks için taranmış olan baskı: İletişim Yayınları, 2017 (16. Baskı), İstanbul.

(B) Sevgi Soysal – Yürümek. İlk defa 1974 yılında yayımlanmış bu roman, 1970’li yılların başlarını anlatıyor. İndeks için taranmış olan baskı: İletişim Yayınları, 2017 (14. Baskı), İstanbul.

Bu eser, belirlenmiş bölümlerden oluşmuyor. Sayfa numaralarının sizin elinizdeki baskıda aşağı yukarı nereye tekabül ettiğini tahmin edebilmeniz için: eserin bizim elimizdeki baskısının başlangıç sayfası 21, bitiş sayfası 152.

(C) Ahmet Hamdi Tanpınar – Beş Şehir (Ankara Bölümü). İlk defa 1946’da kitaplaştırılmış olan denemelerinin yayınlandığı bu eser, erken Cumhuriyet dönemi Ankara’sını anlatıyor. İndeks için taranmış olan baskı: Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Kültür Yayınları, 1972 (2. Basılış), İstanbul.

Bu eser, oldukça kısa bölümlerden oluştuğu için, indeks içerisinde gösterilen rakamlar sayfa numaralarını değil, bölüm numaralarını göstermektedir. 5 kısa bölümden oluşan bu eserin içindeki yer isimlerini, indeksteki bölüm numarasını tarayarak bulabilirsiniz.

(D) Yakup Kadri Karaosmanoğlu – Ankara. İlk defa 1934 yılında yayımlanmış olan bu romanın ilk iki bölümünde Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in kuruluş yılları 1926 yılına kadar anlatılırken, üçüncü bölümde 1937 ila 1943 yılları (geleceğe dönük olarak anlatılır. Bu eserin üçüncü bölümünde anlatılanlar ve bahsedilen yer isimleri tarihi gerçeklerle uyuşmayabilir. Örneğin, 1938 yılında vefat etmiş olan Mustafa Kemal Atatürk’ün, 1943 yılında Yirminci Yıl Nutku verdiği anlatılır. Çankaya Köşkü’nün ise Gazi Sarayı olduğu söylenir. İndeks için taranmış olan baskı: İletişim Yayınları, 2019 (38. Baskı), İstanbul.

Sorumluluk Reddi

Bu indeks, hiçbir özelliği ile mükemmel değildir. Bu indeskte yer almayan birçok yer ismi eserler içinde gözden kaçmış olabilir, yer alan bazı isimler ise yanlış listelenmiş olabilir. Tüm bunlar göz önünde bulundurularak, bu indeksi araştırmacaların kaynak taramalarına yardımcı olabilmek için yayınlasak da bu indeks kendi başına akademik bir kaynak olarak kabul edilemez, referans gösterilemez. Bu rehberi kullanarak, referans gösterebileceğiniz kaynaklara ulaşmaya çalışabilirsiniz.

Ayrıca, bir yer ismi, bahsedilen sayfada veya sayfa aralığında birden fazla defa geçiyor olabilir. Gözden kaçırmaların da olabileceği göz önünde bulundurulduğunda, bu indeks yer isimleri ile ilgili istatistiki bilgi edinmek için kullanılamaz.


Bölüm 1: İlçe, Semt, Mahalle, Mekan İsimleri

Ankara’nın ilçelerinin, semtlerinin, mahallelerinin ve benzeri mekanların isim indeksine bu listeden ulaşabilirsiniz. Harf kodlarının hangi esere karşılık geldiğine yukarıdan bakabilirsiniz. Yer isimlerinin yanında bulunan M harfine tıklayarak Google Haritalar’a, W harfine tıklayarak Wikipedia ansiklopedi maddesine ulaşabilirsiniz.


Aktepe M W

D: 78, 114, 120-122


Altındağ M W

A: 24, 149-154
B: 23


Ankara Kalesi

Ankara Kalesi (Kale, İç Kale) M W

C: 1, 2, 3, 5


Balıkpazarı

D: 33


Bentderesi M W

A: 31


Büyükesat M

B: 28


Cebeci M W

A: 24, 268
C: 1
D: 60, 127, 185


Ankara Yer İsimleri Çankaya Manzarası

Çankaya M W

A: 77, 87, 145
B: 21-22, 116
C: 1
D: 29, 48-49, 59-66, 100, 148, 229-233


Çıkrıkçılar (Yokuşu) M

A: 94
D: 33, 89, 136


Çubuk M W

D: 57, 90


Dereboyu (?)

D: 28


Dikmen M W

D: 61


Dışkapı M W

A: 163, 183


Elmadağ (Elmadağı) M W

D: 61, 103


Etimesgut (Etimesut) M W

D: 185


Etlik M W

B: 21
C: 1
D: 29, 35, 44, 47, 50, 64, 67, 116, 142, 155


Gaziosmanpaşa Mahallesi M W

B: 116


Ankara Gölbaşı

Gölbaşı M W

A: 244, 252-255


Hamamönü M W

D: 60


Kalaba M W

D: 56


Karaoğlan Çarşısı (Karaoğlan)

D: 33-34, 72


Kavaklıdere M W

A: 84, 122, 145
B: 21-22, 116
D: 63, 106, 127


Kazıkiçi Bostanları

A: 163


Keçiören M W

B: 21
C: 1
D: 29, 48, 100, 229


Kızılay Meydanı

Kızılay M W

A: 13, 19, 21, 24, 32, 46, 213, 222, 244, 247, 257, 261-262, 267-269, 272
B: 117


Kocatepe (Deliler Tepesi, Deliller Tepesi) M

A: 39, 47, 84, 145
B: 28, 30-31


Küçükesat M

A: 122, 148


Maltepe M W

A: 24


Samanpazarı M

A: 20, 23, 92, 133
B: 21-22
C: 1
D: 33, 89, 127, 160


Sıhhiye M W

B: 117


Solfasol M W

D: 37, 52


Tacettin Mahallesi (Tacettin) M

D: Birinci Kısmın Geneli, 31, 64, 89, 100, 123, 149, 160-163


Tahtakale (Taht’el Kal’a, Kaledibi)

D: 28, 162, 185


Taşhan (Taşhan Meydanı, Ulus Meydanı, Hakimiyet-i Milliye Meydanı) M W

D: 19, 127, 230


Ulus M W

A: 21, 24, 39, 88, 90-94, 99, 134, 163, 237


Yenidoğan (Hacı Doğan) M W

A: 238, 241, 249-251


Yenimahalle (Yeni Mahalle) M W

A: 24, 67, 268


Yenişehir M

A: 24, 38
B: 22, 28-30
D: İkinci Kısmın Geneli, 95, 100, 123, 127-129, 147, 149, 154, 177


Yıldırım Beyazıt Mahallesi M W

A: 238


Bölüm 2: Park, Pahçe, Bina ve Kent Simgeleri

Ankaradaki park ve bahçelerin, binaların, mağazaların ve kent simgelerinin isim indeksine bu listeden ulaşabilirsiniz. Harf kodlarının hangi esere karşılık geldiğine sayfanın başından bakabilirsiniz. Yer isimlerinin yanında bulunan M harfine tıklayarak Google Haritalar’a, W harfine tıklayarak ansiklopedi maddesine ulaşabilirsiniz.


19 Mayıs Mağazaları

A: 265


19 Mayıs Spor Kompleksi (Stadyum, Hipodrom, Tribün) M W

D: 171, 176, 210, 214-216, 219, 227


Ahi Şerafeddin Camisi (Türbesi, Arslanhane) M W

C: 2


Akköprü M W

D: 90


Anıtkabir (Atatürk Müzesi) M W

A: 50


Ankara Garı (istasyon) M W

D: 90


Ankara Kalesi (Kale, İç Kale)

Bakınız: Bölüm 1


Ankara Lisesi [AAL] M W

C: 1


Ankara Palas

Ankara Palas M W

D: 109, 110, 112


Atatürk Orman Çiftliği (Gazi Çiftliği) M W

A: 109
C: 1
D: 185


Augustus Tapınağı M W

C: 2


Bayındır Barajı (Mavi Göl, Baraj) M W

A: 109
C: 1


Belediye Bahçesi

D: 88


Büyük Sinema

A: 24


Çankaya Köşkü (Paşa’nın Evi, Gazi Sarayı) M W

A: 147
D: 64, 230-233


Cebeci Hastanesi

D: 87


Cebeci Mezarlığı (Asri) M W

D: 151


Çocuk Sarayı [Apartman, Cadde] M W

D: 160


Büyük Devlet Tiyatrosu (Opera, Devlet Tiyatrosu) M W

D: 175, 178, 192, 204, 210


Erkân-ı Harbiye Nezareti

D: 56


Ankara Namazgah Tepesi Etnografya Müzesi

Etnografya Müzesi M W

C: 1


Gazi Anadolu Lisesi (Ankara Gazi Lisesi) M W

A: 84


Gazi Terbiye Enstitüsü M W

C: 1


Gençlik Parkı

Gençlik Parkı M W

A: 34


Gima

A: 21


Hacı Bayram Veli Camisi

Hacı Bayram Veli Camisi M W

C: 2


İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi

A: 33


Jul Fresko’nun Lokantası

D: 103


Mahmut Paşa Bedesteni (Bedesten, Anadolu M. Müzesi) M W

A: 79
C: 3


Meclis [1. ve 2. Meclis Binaları] M W

D: 88


Mimar Kemal İlkokulu (Ortaokulu) [Yüksel Caddesi] M

B: 28


Musiki Muallim Mektebi M W

C: 1


Piknik [Restoran] M

A: 13, 58, 73, 83, 88, 141, 209, 219, 247, 255, 262


Pınarbaşı [Kabare]

D: 201-204


Sanayi Çarşısı (?)

A: 253


Şengül Hamamı M W

D: 160


Sultan Alaediin Camisi M W

C: 2, 3


Sümerbank [Mağaza, Genel Müdürlük Binası] M W

A: 33, 39, 135


Taşhan (Taşhan Meydanı, Ulus Meydanı, Hakimiyet-i Milliye Meydanı)

Bakınız: Bölüm 1


TED Koleji (Kolej, Yenişehir Lisesi, Yenişehir Koleji) [Tarama Tamamlanmadı] M W

A: 24, 182


Tezkan Mağazası

A: 13, 20-21


Ankara Türk Ocakları Binası, Resim ve Heykel Müzesi

Türk Ocağı Binası (Halk Evi, Resim ve Heykel Müzesi) M W

C: 1
D: 136, 176


Ulus Hali (Hal, Ulus Yeni Hal) M

A: 21
C: 4


Ziraat Mektebi

D: 51, 56


Bölüm 3: Yol, Sokak, Cadde, Bulvar, Meydan İsimleri

Ankara’nın bulvar, cadde, sokak ve benzeri yolları ile meydanlarının isim indeksine bu listeden ulaşabilirsiniz. Harf kodlarının hangi esere karşılık geldiğine sayfanın başından bakabilirsiniz. Yer isimlerinin yanında bulunan M harfine tıklayarak Google Haritalar’a, W harfine tıklayarak ansiklopedi maddesine ulaşabilirsiniz.


Atatürk Bulvarı (Gazi Bulvarı, Bulvar) [Tarama Tamamlanmadı] M W

A: 19, 24, 261
B: 117
D: 230


Ankara Cinnah Caddesi

Cinnah Caddesi (Vali Dr. Reşit Caddesi) M W

A: 87


Çocuk Sarayı [Apartman, Cadde]

Bakınız: Bölüm 2


Işıklar Caddesi

D: 230


Kızılay

Bakınız: Bölüm 1


Meşrutiyet Caddesi M W

A: 79, 86


Sakarya Caddesi M

A: 54, 223, 257-258, 262, 269


Selanik Caddesi (Selanik) M

B: 28, 31, 36


Sıhhiye

Bakınız: Bölüm 1


Taşhan (Taşhan Meydanı, Ulus Meydanı, Hakimiyet-i Milliye Meydanı)

Bakınız: Bölüm 1


Bölüm 4: Yeryüzü Şekilleri İsimleri

Ankara’nın yeryüzü şekillerinin isim indeksine bu listeden ulaşabilirsiniz. Harf kodlarının hangi esere karşılık geldiğine sayfanın başından bakabilirsiniz. Yer isimlerinin yanında bulunan M harfine tıklayarak Google Haritalar’a, W harfine tıklayarak ansiklopedi maddesine ulaşabilirsiniz.


Bayındır Barajı (Mavi Göl, Baraj)

Bakınız: Bölüm 2


Elmadağ (Elmadağı)

Bakınız: Bölüm 1


Hatip Çayı (Boklu Dere) M W

A: 163


Kocatepe (Deliler Tepesi, Deliller Tepesi)

Bakınız: Bölüm 1

You may also like

Leave a Comment

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept